Almanya’dakİ ve dİğer tüm yurtdışındakİ Türk Vatandaşları Açısından Türkİye’de Vekaletİn Kötüye Kullanılması Nedenİyle Tapu İptal ve Tescİl Davası

Gİrİş

Globalleşen dünyada, sınır ötesi mülkiyet ilişkileri ve buna bağlı hukuki uyuşmazlıklar giderek artmaktadır. Özellikle Almanya ve diğer yaşayan milyonlarca Türk vatandaşı, Türkiye’deki taşınmazları üzerinde çeşitli hukuki tasarruflarda bulunabilmek adına, Türkiye’deki kişilere verdikleri vekaletnameler aracılığıyla işlem yapmaktadır. Ancak bu vekalet ilişkileri her zaman vekilin, vekalet görevine uygun ve dürüst biçimde davranmasıyla sonuçlanmamakta; bazı durumlarda vekiller, vekalet yetkisini kötüye kullanarak taşınmazlar üzerinde haksız ve hukuka aykırı tasarruflarda bulunabilmektedir.

Bu durumda, özellikle Almanya gibi uzak coğrafyalarda ikamet eden Türk vatandaşları için ciddi hak kayıpları meydana gelmektedir. Bu noktada, Türkiye’deki hukuk sistemi içerisinde, vekaletin kötüye kullanılması nedeniyle açılabilecek tapu iptal ve tescil davaları, mağdurlar için en etkili başvuru yollarından biri olarak öne çıkmaktadır.

Vekalet ve Vekaletİn Kötüye Kullanılması Kavramları

Türk Borçlar Kanunu’nun 502 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesi, vekilin, vekalet verenin menfaatine ve talimatlarına uygun davranma yükümlülüğünü içeren bir hukuki ilişkiyi ifade eder. Vekaletin kötüye kullanılması ise, vekilin bu temsil yetkisini, vekalet verenin iradesi dışında, kendi lehine ya da üçüncü kişilerin lehine olacak şekilde haksız biçimde kullanması anlamına gelir.

Tapu İptal ve Tescİl Davası

Vekaletin kötüye kullanılması sonucu tapu siciline hukuka aykırı bir kayıt işlenmişse, Türk Medeni Kanunu’nun 1025. maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Dava, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır.

İspat Yükü ve Delİller

• Vekaletnamenin içeriği (yetki sınırları)
• Satış işlemine dair tapu kayıtları
• Satış bedelinin ödenip ödenmediğine dair banka kayıtları
• Taraflar arasında geçen yazışmalar
• Tanık beyanları
• Vekilin taşınmazı kendi menfaatine kullandığını gösteren belgeler

YURTDIŞINdakİ Türk Vatandaşları Açısından Yaşanan Zorluklar

Bu kişiler adına Türkiye’de avukat aracılığıyla dava açılması mümkündür. Yurtdışında düzenlenen vekaletnameler, Türk konsolosluklarında tasdik ettirilerek geçerli hale getirilebilir. Ayrıca UYAP sistemi üzerinden elektronik ortamda bazı işlemlerin takibi yapılabilir.

Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler

Tapu iptal ve tescil davalarında genel olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi söz konusudur. Muvazaa iddiasına dayalı davalar ise kural olarak zamanaşımına tabi değildir.

Yargıtay Kararları Işığında Uygulama

Yargıtay kararları, vekilin taşınmazı kendi lehine devretmesi ve satış bedelinin ödenmemesi gibi durumları vekaletin kötüye kullanılması olarak değerlendirmektedir. Örneğin; Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 2017/1898 E. 2018/5624 K. sayılı kararında, vekilin taşınmazı annesi üzerine devretmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

Sonuç

Yurtdışındaki Türk vatandaşlarının Türkiye’deki taşınmazlarıyla ilgili verdikleri vekaletnameler zaman zaman kötüye kullanılabilmekte ve bu durum ciddi hak kayıplarına yol açabilmektedir. Bu nedenle vekalet ilişkileri dikkatle kurulmalı ve gerektiğinde uzman hukukçulardan destek alınmalıdır.